10. Autyzm a epilepsja

Ogólnie o napadach

Neurony w mózgu porozumiewają się poprzez przesyłanie do siebie sygnałów elektrycznych.

Gdy ta elektroaktywność w mózgu jest nieprawidłowa, zmieniona – powstają napady. Czasem są to konwulsje całego ciała połączone z utratą przytomności. Czasem jednak są to krótkie, nawet kilkusekundowe momenty „zawieszenia się”, utraty łączności z otoczeniem. Po takim momencie osoba nie pamięta, że miała taki epizod.

Nie zawsze taki napad oznacza epilepsję. Może być to też oznaka innych problemów, np. wysokiej gorączki, niskiego poziomu cukru, różnych chorób zakaźnych, udaru mózgowego, problemów z krążeniem, niektórych infekcji pasożytniczych.

Rozróżniamy następujące rodzaje napadów:

  • uogólnione – konwulsje całego ciała
  • “z zawieszenia” – na zewnątrz osoba wygląda, jakby zapatrzyła się w przestrzeń, nie reaguje na bodźce
  • miokloniczne – drgawki mięśni
  • częściowe – gdy elektroaktywność zaburzona jest tylko w jednym obszarze mózgu – z czasem mogą przerodzić się w uogólnione

Dzieci z autyzmem często mają zaburzenia koncentracji, momenty “zawieszenia”. Ważne, aby zdiagnozować, czy są to napady spowodowane niewłaściwą elektroaktywnością w mózgu, czy też są to zaburzenia uwagi. Warto zbadać tę kwestię, gdy dziecko mimo godzin terapii nie czyni żadnych postępów, również warto to zbadać u dzieci nie mówiących. Należy w tym celu wykonać EEG – najlepiej w fazie zasypiania i snu. Długi zapis wykonany, gdy dziecko nie rusza się i jest spokojne pozwoli na ocenę, czy występują zaburzenia i o jakim charakterze.

Dr Lawrence Wilson wymienia następujące przyczyny napadów:
- nagłe infekcje połączone z wysoką gorączką
- przewlekłe infekcje wirusowe, pasożytnicze, bakteryjne, grzybiczne które powodują podrażnienie mózgu i utratę równowagi pierwiastkowej w organizmie
- zatrucie metalami ciężkimi – zdaniem dr Wilsona jest to częsta przyczyna napadów. Organizm może być zatruty rtęcią, miedzią (te dwa pierwiastki najlepiej przewodzą elektryczność), ale też żelazem, aluminium, manganem.
Na rolę metali ciężkich w etiologii napadów wskazują badania naukowe. Zdaniem TC Theoharides i B. Zhanga, pojawienie się napadów może być oznaką stanu neurozapalnego spowodowanego aktywacją komórek tucznych w mózgu – które aktywowane są przez rtęć, jak wynika z tych badań. Potwierdza to fakt, że u szczurów zatrutych rtęcią zaobserwowano podatność na zmiany napadowe.
- niedobory składników odżywczych – niskie poziomu cynku, selenu lub innych ważnych minerałów. W szczególności wapń, magnez i cynk nazywane „minerałami usypiającymi” mają kojące, uspokajające działanie na układ nerwowy. U podłoża napadów może leżeć też deficyt witaminy D, kwasów omega 3.
- zmiany w poziomie cukru we krwi
- zbyt zasadowe pH, co może wiązać się z tym, że w zbyt zasadowym pH mniej biodostępny jest wapń, magnez i cynk
- różnego rodzaju stres
- alergie pokarmowe i wrażliwość na chemię przyjmowaną w pokarmie. Głównymi „winowajcami” mogą być:

  • Zboża – pszenica, jęczmień i owies są zbożami o największej zawartości glutaminy i powinno się ich przy epilepsji unikać
  • Nabiał – mleko krowie ma wiele glutaminy (najwięcej ser typu parmezan)
  • Fasola, soja, soczewica mają również wiele glutaminy. Pewne jej ilości ma też dynia i słonecznik
  • Bardzo wiele glutaminy mają orzeszki ziemne, pistacje. Lepiej ograniczać ilość tych orzechów (również migdały mają glutaminę, choć nie tak wiele)
  • Napoje dietetyczne zawierają podrażniający mózg aspartam – unikaj wszystkich produktów z tym składnikiem
  • Zupy i sosy w proszku zawierają glutaminian sodu – unikaj wszystkich produktów z tym składnikiem

- inne – guzy, udary, przyjmowanie niektórych leków itp.

Jak leczyć napady?

Z całą pewnością nie można lekceważyć niczego, co mogłoby sugerować nieprawidłową elektroaktywność w mózgu i natychmiast udać się do neurologa. Jeżeli wystąpią zmiany napadowe, dziecko dostanie jeden z leków – powinien być dostosowany do typów napadu. Oto tabelka z lekami (za www.tacanow.org):

LekUogólnione„Zawieszenia”MiokloniczneCzęściowe
Carbamazapine (Tegretol®)++--+
Clonazepate-++++
Clonazapam (Klonopin®)++++
Diazapam (Valium®)+-++
Ethosuximide-++--
Felbamate (Felbatol®)+++-+
Gabapentin (Neurontin®)+--+
Lamotrigine (Lamictal®)+++++
Oxcarbazepine (Trileptal®)++--+
Phenobarbital++-++
Phenytoin (Dilantin®)++---
Primidone+-?+
Topiramate (Topamax®)+?++
Tiagabine (Gabitril®)+??+
Valproate (Depokote®)++++++++
Zonisamide+?++

Wskazówki dietetyczne (za dr L. Wilsonem):

- pij dużo wody
- jedz dużo gotowanych warzyw i mięsa. Diety wegetariańskie zawierają zwykle dużo nabiału i soi, mogą też być ubogie w cynk a bogate w miedź
- ze zbóż najlepsze są ryż i kukurydza,
- z uwagi na wysoką zawartość cukru nie polecane są owoce
- dieta epileptyka nie wyklucza jajek i koziego mleka, unikać należy produktów z krowiego mleka
- zadbaj o właściwą ilość witaminy D w diecie